Studies Art @ AKV St.joost // Lives in The Hague // Born 6 october 1987
Fanja van Driel is vrouw
Op allerlei vlakken zijn veel verschillen te zien tussen man en vrouw, dat weten
we allemaal. Of je man of vrouw bent maakt veel uit voor je identiteit. Je hebt
typische mannen en vrouwen. Maar er zijn ook vrouwelijke mannen en mannelijke
vrouwen. Bepaalde eigenschappen bestempelen we als mannelijk en andere als
vrouwelijk. Een hele emancipatie golf verder en nog houden we vast aan bepaalde
vormen van mannelijk en vrouwelijk. Zijn bepaalde eigenschappen biologisch
bepaald? En moeten we er wel vanaf willen?
Biologisch heel logisch
Biologisch gezien zijn er duidelijke rollen weggelegd voor man en vrouw. Mannen
hebben zaadjes en vrouwen eitjes. Simpel toch. Ons opvoedsysteem, dat beide
ouders samen de kinderen opvoeden, staat eigenlijk haaks op het systeem dat het
kind voortbrengt. De man is slechts zaaddonor, de vrouw doet de rest. Daarin is
het slechts de seksuele handeling die samen ondernomen moet worden. Vanuit hier klinkt
het vrij logisch ook dat een vrouw zich meer op de opvoeding stort dan een man.
Overal om mij heen zie ik dat verreweg de meeste kinderen de meeste zorg krijgen
van hun moeders, uitzonderingen daar gelaten. En tegelijkertijd voelen mannen
zich wel steeds meer betrokken bij het gezin en de kinderen. Zo stapte onlangs
een aantal politici op om meer tijd met hun gezin door te brengen.
Over(-)emancipatie
De feministische bewegingen hebben met terechte redenen gestreden voor meer
gelijkwaardigheid tussen man en vrouw. De vrouw had in het verleden weinig
kansen om zich als autonoom persoon te ontwikkelen. De identiteit van de vrouw
was, kort door de bocht, moeder. Uiteraard ben ik blij dat ik mij net zo vrij
kan ontwikkelen als een man. Het is voor een vrouw niet zó moeilijk meer om aan
de 'top' te komen (ik zal niet zeggen dat het makkelijk is). Maar toch is het
aantal vrouwen bovenaan de ladder erg weinig ten opzichte van het aantal mannen.
Zijn er dan minder hoog opgeleiden vrouwen dan mannen?
Het merendeel van de studenten op hogescholen en universiteiten is vrouw.
Vrouwen zijn ook over het algemeen sneller klaar met hun studie en halen vaak
hogere cijfers.
Zijn het dan de kinderen die de moeders thuishouden. Voor een deel wel. Slechts
13% (CBS) van de moeders werkt meer dan 35 uur. En nog altijd heeft 25% van de
moeders in Nederland geen betaalde baan. Bij het behalen van mijn propedeuse
sprak onze (vrouwelijke) studieleider hierover. Er waren duidelijk meer
vrouwen die hun propedeuse mochten ontvangen dan mannen. Ze vroeg zich af hoe
het dan tóch kwam dat in de praktijk in de kunst en vormgeving nog altijd meer
mannen hun brood verdienen dan vrouwen. Krijgen vrouwen te snel kinderen en gaan
daardoor minder werken waardoor ze minder in hun carrière investeren?
Staat carrière maken dan boven een gezin hebben? Kinderen krijgen is voor sommige
een hoger doel dan een glansrijke carrière. Dat heeft niets te maken met niet
kunnen of een bepaalde rol ingeduwd worden, het heeft te maken met prioriteiten
in het leven. Wil je twintig slagen in de rondte werken of wil je genieten van
je prachtige kinderen? Voor mij zou de keuze snel gemaakt zijn, voor dat laatste
wel te verstaan. Laat mijn vent maar (meer dan ik) werken hoor. Moeder zijn zal
voor mij altijd boven kunstenaar zijn staan.
Net een wijf
Een andere kant van het verhaal is het steeds vrouwelijker worden van de man.
Mannen lijken meer gefocust op het rationele dan op het emotionele. Een man die
veel over zijn gevoel praat is net een vrouw. Andersom zijn vrouwen die te
mannelijk zijn harteloos.
Zo beschrijven ook filosofen Rob Wijnberg en Stine Jensen in hun boek Dus ik ben,
een zoektocht naar identiteit.
"Vooral in de politieke top is te zien hoe politici met de ambigue houding ten
aanzien van het redelijke versus het emotionele – het schipperen tussen
vrouwelijkheid en mannelijkheid – worstelen. Een gebrek aan vrouwelijkheid of
een teveel aan mannelijkheid betekent dat je voor 'hard', 'gevoelloos' of
'frigide' kunt worden uitgemaakt, zoals Rita Verdonk door sommigen werd gezien,
terwijl een gebrek aan mannelijkheid of een teveel aan vrouwelijkheid weer op
het verwijt van zwakheid kan stuiten, zoals bij burgemeester Job Cohen, die uit
empathie het liefst alleen maar 'thee drinkt' met (overlastgevende) allochtonen,
aldus critici."
Waarom zien we het emotionele als iets wat
vrouwelijk is en het rationele als iets wat mannelijk is?
In de geschiedenis zijn mannen altijd meer bezig geweest met politiek en filosofie.
De vrouw was niet goed voor de politiek, ze zou zich emotioneel laten beïnvloeden.
Het idee dat het beter is om rationeel met van alles om te gaan is niet terecht.
We hebben allemaal onze emoties en zullen ons mede daardoor laten leiden.
Een andere kijk op de gang van zaken in een bedrijf of in de politiek zou
verfrissend kunnen werken. Is het beter om te doen wat goed voelt of moet
je goed over je keuzes nadenken voor je een beslissing maakt? Of beiden?
Zo constateerden ook Victor Brands en Steye van Dam, ambassadeurs van Man!
Liberation Front (M!LF) dat het met de man de verkeerde kant op gaat:
"Het is genoeg geweest! De échte mannen moeten terug! Veel mannen in Nederland
zijn te vrouwelijk geworden. Ze gebruiken dagcrèmes, doen aan yoga, drinken thee
met een zoetje, en plannen weekendbezoekjes naar de woonboulevard. Ze proberen
het nog te verbloemen met een trendwoord als ‘de metroman’ of ‘de nieuwe man’,
maar in feite zijn deze verloren mannen gewoon hun oerinstinct kwijt." Meld de
website van Veronica dat het tv-programma M!LF uitzendt.
De echte man is volgens het M!LF een man die na het werk op de bank voor de
tv hangt, waarna de vrouw binnenkomt met een koud biertje en vertelt dat het eten
bijna klaar is. Het programma is een uiterste van ook mijn constatering dat
er steeds meer mannen zijn met (te) vrouwelijke eigenschappen zijn. Een
enigszins traditionele man-vrouw verhouding is weleens prettig. Natuurlijk is
het niet onprettig dat een man niet zomaar op de bank ploft met een biertje.
Maar aan de andere kant vind ik het wel prettig om voor iemand te zorgen en
verdedigd te worden door een man als er iets aan de hand is. Niet omdat ik
het zelf niet zou kunnen oplossen, maar omdat het aantoont dat hij dat niet
zomaar laat gebeuren bij zijn meisje. Het toont aan dat hij van je houdt.